İşletme Denetim Genelgesi ile birlikte tehlikeli madde süreçlerinde başlayan denetim odaklı dönüşümün ardından, sektör açısından son yılların en önemli düzenlemelerinden biri daha yürürlüğe girdi.

24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun ile birlikte, tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin birçok yükümlülük ilk kez kanun seviyesinde idari yaptırımlara bağlandı. Böylece Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, tehlikeli madde taşımacılığı alanındaki birçok ihlal için doğrudan idari para cezası uygulama yetkisine kavuşmuş oldu.

Bu düzenleme yalnızca ceza tutarlarını artıran bir değişiklik değildir. Aynı zamanda, işletmelerin uyum süreçlerini anlık, izlenebilir ve sürdürülebilir şekilde yönetmelerini zorunlu hale getiren yeni bir yaklaşımın da önemli bir göstergesidir.

Kanun ile Öne Çıkan Düzenlemeler

1. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD)

Kanun kapsamında;

  • Bakanlık tarafından belirlenen kapsamda TMGD hizmeti almayan işletmelere 18.000 TL ile 360.000 TL arasında,

  • TMGD hizmetinin sunulmasına ilişkin usul ve esaslara veya belirlenen asgari hizmet bedeli tarifesine aykırı hareket edenlere ise 10.000 TL ile 200.000 TL arasında

idari para cezası uygulanabilecektir.

2. Taşıma Sürecindeki Tüm Tarafların Sorumluluğu

Yeni düzenleme yalnızca taşıyıcıları değil;

  • Gönderen

  • Paketleyen

  • Dolduran

  • Yükleyen

  • Boşaltan

  • Alıcı

  • Taşımacı

  • Tank konteyner ve portatif tank işletmecileri

  • Kıyı tesisi işleticileri

  • Demiryolu altyapı ve tren işletmecileri

gibi ADR ve RID kapsamında görev alan tüm tarafları idari sorumluluk kapsamına almaktadır.

İhlalin niteliğine göre uygulanabilecek idari para cezaları;

  • Sürücü ve görevli personel için: 500 TL – 10.000 TL

  • İşletmeler ve operasyon tarafları için: 4.500 TL – 90.000 TL

  • Demiryolu taşımacılığı tarafları için: 8.500 TL – 180.000 TL

olarak belirlenmiştir.

3. Ambalaj, Tank ve Teknik Uygunluk

UN ambalajları, tanklar, konteynerler, işaretleme ve etiketleme, tip onayları, tip testleri, uygunluk değerlendirmeleri ve periyodik muayenelere ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi de idari yaptırım kapsamına alınmıştır.

Bu kapsamda sorumlular hakkında, ihlalin niteliğine göre yukarıda belirtilen ceza aralıkları uygulanabilecektir.

4. Eğitim, Güvenlik Planı ve Kayıt Yönetimi

Aşağıdaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde;

  • Personel eğitimleri

  • Güvenlik Planı

  • Bildirim yükümlülükleri

  • Raporlama

  • Kayıtların tutulması ve muhafazası

5.000 TL ile 100.000 TL arasında idari para cezası uygulanabilecektir.

5. Dokümantasyon ve Faaliyet Belgeleri

Faaliyet belgeleri, zorunlu dokümantasyon ve Bakanlık tarafından belirlenen kayıt yükümlülüklerine aykırı hareket edilmesi halinde;

3.000 TL ile 60.000 TL

arasında idari para cezası uygulanabilecektir.

6. Yetkisiz Faaliyet

Gerekli;

  • Faaliyet Belgesi

  • Yetki Belgesi

  • Mesleki Yeterlilik Belgesi

  • Sertifika

olmaksızın faaliyet gösterilmesi veya bu belgelere ilişkin yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi durumunda;

3.000 TL ile 60.000 TL

idari para cezası uygulanabilecektir.

7. Yasak Tehlikeli Maddelerin Taşınması

Kanun kapsamında en ağır yaptırımlar bu alanda öngörülmektedir.

  • Karayolunda taşınması yasak tehlikeli maddelerin taşınması halinde: 50.000 TL – 1.000.000 TL

  • Demiryolunda taşınması yasak tehlikeli maddelerin taşınması halinde: 500.000 TL – 10.000.000 TL

idari para cezası uygulanabilecektir.

8. Deniz Yoluyla Tehlikeli Yük Taşımacılığı

Kanun ile ayrıca;

  • Tehlikeli yük eğitim kuruluşları,

  • Kıyı tesisleri,

  • İç sularda tehlikeli yük taşımaları,

  • SOLAS ve VGM uygulamaları,

  • IMDG kapsamındaki bazı faaliyetler

için de 10.000 TL'den başlayıp 600.000 TL'ye, bazı ihlallerde ise 1.000.000 TL'ye kadar ulaşan idari para cezaları öngörülmektedir.

7590 sayılı Kanun ile birlikte tehlikeli madde taşımacılığı alanındaki birçok yükümlülük artık yalnızca yönetmelik hükümleri kapsamında değil, kanunla desteklenen idari yaptırım mekanizması içerisinde değerlendirilecektir.

Özellikle TMGD hizmetleri, eğitim yönetimi, faaliyet belgeleri, ADR/RID operasyonları, ambalaj ve ekipman uygunluğu, kayıt yönetimi ve dokümantasyon süreçlerinin eksiksiz yürütülmesi; işletmeler açısından yalnızca mevzuata uyum değil, aynı zamanda önemli idari yaptırımların önlenmesi bakımından da kritik önem taşımaktadır.

İşletmelerin mevcut süreçlerini yürürlükteki ADR, RID ve ilgili ulusal mevzuat hükümleri doğrultusunda gözden geçirmeleri, kayıt ve dokümantasyon altyapılarını güncellemeleri ve denetime hazır bir yönetim yaklaşımını benimsemeleri önem arz etmektedir.

DGMOS olarak uzun süredir vurguladığımız temel yaklaşım, mevzuata uyumun yalnızca denetim günü hazırlanan belgelerden ibaret olmadığı; eğitimden TMGD süreçlerine, kimyasal envanterden ADR operasyonlarına kadar tüm süreçlerin dijital, izlenebilir ve sürdürülebilir şekilde yönetilmesi gerektiğidir.

7590 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemeler de bu yaklaşımın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Önümüzdeki dönemde Kanunun uygulamaya etkileri, ikincil mevzuat düzenlemeleri ve sektör üzerindeki sonuçlarını değerlendirmeye devam edeceğiz. Tehlikeli madde mevzuatındaki güncel gelişmeleri takip etmek, sektörel değerlendirmelerimize katılmak ve uygulamaya yönelik içeriklerimizden haberdar olmak için DGMOS platforma katılabilirsiniz.

Kaynak: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260731-2.htm
DGMOS : https://go.dgmos.com
Whatsapp İşletme Topluluğu : https://whatsapp.com/channel/0029VbCQtFW9RZAdbJltP41o